Maraming OFWs ang nagsisikap, nagsasakripisyo, at kumikita ng dolyar. Pero bakit marami pa rin ang walang naiipon at hindi umaasenso kahit dekada na sa abroad? Baka plano mo dati na kahit makadalawang taon ka lang sa abroad ay okay ka na. Pero ngayon baka dalawang dekada ka na sa abroad at di ka pa rin makauwi.
Simple lang ang sagot: May mga paulit-ulit na pagkakamali sa paghawak ng pera at negosyo.
Sa article na ito, pag-uusapan natin ang mga common money and business mistakes ng mga OFWs at kung paano ito maiiwasan.
1. Walang Clear na Financial Plan
Maraming OFWs ang “bahala na” pagdating sa pera.
- Sweldo? Remit agad.
- Uwi sa Pinas? Gastos agad.
- Emergency? Umutang na lang muna.
Ang resulta: Walang savings, kapos, laging stress, at walang direksyon.
Gawin mo ito:
- Gumawa ng monthly budget (gamit lang Excel o notebook)
- I-set ang goals: emergency fund, business fund, investment fund
- I-monitor ang gastos mo buwan-buwan
2. Puro Padala, Walang Ipon
Guilty ang marami sa sobra-sobrang pagpapadala sa pamilya. Minsan, ikaw na nga ang nagtatrabaho, pero sila pa ang namimili ng gastos mo.
Tandaan: Tumulong ka, oo, pero hindi mo obligasyong solusyunan lahat ng problema ng buong angkan mo.
Gawin mo ito:
- Magbigay ng tamang halaga lang
- Turuan ang pamilya mo ng budgeting
- Maglaan muna ng savings bago padala
3. Biglaang Umuuwi at Gastos ng Ganun-Ganun Lang
May bonus? Uwi agad. May bakasyon? Gastos agad sa mga pasalubong, appliances, gadgets, kain dito, gala doon.
Okay lang mag-enjoy, pero dapat may control.
Gawin mo ito:
- Mag-allocate ng “enjoyment budget”
- Bago umuwi, tanungin ang sarili: May dagdag ba ‘tong kita o expenses lang?
- Gawing productive ang uwi: business planning, networking, market research
4. Invest Ng Hindi Naiintindihan
“Friend ko ‘yan. Sali ako.”
“Sabi sa YouTube, malaki kita dito.”
“Pasok tayo sa crypto, trending ‘yan!”
Hindi dahil uso ay dapat sabayan. At hindi porket may kumita, ay siguradong kikita ka rin.
Gawin mo ito:
- Pag-aralan muna bago mag-invest
- Tanungin: Ano ang risk? Paano kikita? Gaano katagal bago bumalik ang puhunan?
- ‘Pag hindi mo maintindihan, huwag ka muna sumali
5. Walang Business System o Kaagapay sa Pinas
Nagnegosyo pero…
- Walang inventory system
- Walang nagtatrabaho sa Pinas
- Walang tracking ng income at gastos
- Umaasa lang sa “bahala na si ate/bunso”
Ang negosyo ay hindi charity kundi negosyo ito, kaya dapat may sistema.
Gawin mo ito:
- Gumawa ng basic system (order process, resibo, inventory)
- I-train ang kapamilya na katuwang mo
- Gumamit ng tools (Google Sheets, Messenger updates, etc.)
6. Masyadong Mabait o Mahiyain sa Pera
- Nahihiyang maningil
- Laging nagpapautang kahit alam mong hindi na babalik
- Tanggap lang nang tanggap ng hingi
Hindi ka bangko. Hindi mo rin trabaho ang i-rescue ang lahat
Gawin mo ito:
- Gumawa ng rules sa utang (contract, due date)
- Magsimula ng culture ng bayaran at respeto
- Piliin ang mga taong tutulungan, hindi lahat, kahit pamilya pa
Natutuhan
Hindi mo kailangan magkamali muna para matuto. Pwedeng iwasan, kung alam mo kung anong iiwasan.
Ang pagiging OFW ay temporary, pero ang consequences ng bad money habits ay pangmatagalan.
Kung gusto mong umuwi with dignity at may negosyo, kailangan mong maging matalino at madiskarte sa pera simula ngayon.
